je burn-out te lijf

Je kent ze wel, de zelfhulpboekjes bij je vaatwasser, je broodmachine of je heteluchtoven. Achteraan vind je een lijst met mogelijke ‘errors’ en wat je dan moet doen. Volg het algoritme en je vindt de oplossing.

Zo’n duidelijk stappenplan om van burn-out naar niet burn-out te gaan, bestaat er mijns inziens (nog) niet. En ik betwijfel of het er ooit komt. Want elke burn-out is verschillend. Elke persoon die het overkomt, moet anders “gelezen” worden. Er is het lichamelijke plaatje, maar evengoed het psychische en het gedragsmatige. Je hebt een voorgeschiedenis, een rugzak vol ervaringen, een persoonlijkheid, enz. Bovendien is er bij een burn-out altijd de factor ‘werksituatie’ en laat die nu net een tikkeltje – soms een hele grote tik – anders zijn van mens tot mens. Een complex iets dus om aan te pakken.

Er bestaan ondertussen verschillende theorieën en therapieën, maar je hebt nooit 100% garantie dat die bij jou aanslaan. Het is dus een soort ‘trial and error’ behandeling die de dokter, de therapeut of jijzelf uitprobeert. Met vallen en opstaan, om het met een cliché te zeggen. En vooral uitproberen. Wat helpt, moet je vasthouden; waar je nog meer stress van krijgt, onmiddellijk overboord kieperen. Bij mij was dat de hypnotherapie-oefening. Tijdens en na die oefening was ik nog meer stresskip, voelde ik me slechter dan opgejaagd wild. Tja, dan schiet de therapie haar doel voorbij natuurlijk.

Ik pluk er vandaag twee eenvoudige dingen uit die mij wel geholpen hebben en die je ook makkelijk op eigen houtje kan doen om je stressniveau onder controle te houden. Zelfs als je energiepeil bijna op nul staat, kan je deze oefeningen toch nog doen. En last but not least: ze zijn helemaal gratis!

mindful wandelen voor stresskippen en -hanen

Een kwestie van naar buiten gaan, een richting kiezen en stappen aan een tempo naar keuze over een afstand naar keuze. Peaceful piece of cake! Het helpt als je in een rustige omgeving woont, liefst met een bos(je), een beek of ander water in de buurt, maar ik vermoed dat een stadspark of een jaagpad langs de vaart bruikbare alternatieven zijn voor een stadsmens. Om de wandeling ‘mindful’ te laten verlopen, zet je al je zintuigen op scherp. Je kijkt naar het leven in de beek naast het wandelpad en ziet hoe acrobatisch eenden duiken naar een visje dat zich aandient, je maakt de ornitholoog in je wakker en luistert naar de verschillende vogelgeluiden , je ruikt de dauwdruppels op de bosbloemen, je voelt de zon, de wind, de regen op je gezicht. Probeer wat je ervaart ook in stilte te benoemen in je hoofd.

En zie, na enkele minuten heb je de focus verlegd: je muizenissen, ergernissen, whatever, zijn even naar de achtergrond verdrongen. Als het je lukt enkele minuten niet te denken aan de rest, is de oefening geslaagd. En oefening baart echt kunst. Hoe meer je het doet, hoe beter het je lukt. Bovendien ben je aan het bewegen en zonder dat je het weet kom je een eind dichter bij de 10000 stappen per dag die we allemaal zouden moeten zetten om onze gezondheid op peil te houden.

de bodyscan-oefening voor wie thuis zit

Je bent thuis en je voelt een stressaanval opkomen: pijnlijke en gespannen schouders, snelle hartslag, oppervlakkige ademhaling, prikkelingen in je vingers die zich stilaan een weg banen door je hele arm. Dan is de spierontspanningsoefening van Jacobson misschien een hulp. Je kan die bodyscan zowel zittend als liggend doen, voor de tv, op een stoel, in bed. Het principe is eenvoudig: je spant telkens een aantal seconden een andere spiergroep op en laat de spanning vervolgens weer afvloeien. Ik begin meestal bovenaan met de voorhoofdspieren, de ogen, dan de wangen, de kin, de nek, de schouders, enz. tot je bij je tenen aankomt. Tot slot probeer je zoveel mogelijk spieren tegelijk op te spannen en je laat weer los. Herhaal de oefening minstens één keer.

Wat zeker ook werkt : veel rusten, tijdelijk of voorgoed afstand nemen van je werk, je stressoren in kaart brengen om ze daarna zoveel mogelijk uit je herstel-leven te bannen, vooral omgaan met mensen die je energie geven, dingen doen die je graag doet. Achteraf beschouwd, hoef je daarmee helemaal niet te wachten tot je burn-out bent, natuurlijk.

“YOLO, moeder!” zegt zoon drie en ergens heeft hij gelijk.

2 gedachtes over “je burn-out te lijf

  1. Mijn eerste therapeute was enorm gericht op ademhalingsoefeningen en gaan wandelen.
    Maar helaas werkte dat voor mij voor geen meter.
    Van zodra ik let op mijn ademhaling, lijkt het alsof ik niet meer weet hoe ik normaal moet ademhalen.
    En wandelen vind ik wel ok, maar niet alleen. Ik voel me zielig en bekeken omdat ik alleen “moet” wandelen. Ikzelf kon ook helemaal niet genieten van al die natuur rond me. Elk geluid irriteerde me mateloos… En ik voelde me stom omdat ik alleen moest wandelen.
    Ik merkte ook op dat ik steeds (en nu nog) met gebalde vuisten rondliep en vaak met het hoofd naar de grond gericht rondloop.
    Af en toe dwing ik me wel om nog eens te gaan stappen maar echt opgeladen geraak ik er niet van.
    Mijn tweede therapeute gaf me een oefening om tijdens een paniekaanval (die meestal ’s nachts opdoken na een nachtmerrie over falen in mijn job) te doen die voor mij wel werkte… Pure afleidingsmechanisme maar hielp wel (in tegenstelling tot proberen bewust te worden van je ademhaling en deze te reguleren).
    De oefening dus… Ik moest 5 voorwerpen uit de kamer gaan benoemen tot in detail. Meestal kwam ik mr aan 2 ofzo en was de grootste paniek alweer gekalmeerd en viel ik terug in slaap.
    Helaas is dat zowat het enige wat ik hulpvol vond in haar therapie. Voor de rest werd ik vooral gepusht om stappen te ondernemen zodat er verandering komt in mijn leven.
    Dat terwijl ik meer nood heb om te begrijpen waarom ik die stappen niet zelf zet, wetende dat ze nodig zijn maar angst houdt me tegen.
    Voorlopig dus therapeutloos en nog steeds zoekende.
    Ik ben wel weer voltijds aan het werk maar het bevalt me totaal niet.
    Daar waar jouw hulpverlening er vooral uit bestond om rust te vinden en niet overhaast je in dingen te gaan smijten, werd ik omringd met hulpverleners (huisarts, therapeut, arbeidsgeneesheer) om toch best niet te lang thuis te blijven en weer aan het werk te gaan zodat ik mijn bezigheid had.
    Neen, hulpverlening rond burn-out (en andere stressgerelateerde “ziektebeelden”) staat in mijn ogen nog echt in zijn babyschoentjes en velen hebben echt nog geen kaas gegeten over hoe dit best aan te pakken.
    Alles valt of staat met je omgeving, je netwerk en de hulpverlening. En wanneer die niet juist meewerken…. Zo werd ik hier thuis (door mijn partner notabene!) verweten een profiteur te zijn, werkonwillend en een luiaard. Het hoeft geen tekening om te begrijpen dat hij een groot deel te maken heeft met mijn “toestand”, die niet louter burn-out was en mss daarom dat tot nu toe geen enkele therapeut me ook enigszins kon verder helpen.
    Maar ik ben blij te lezen dat het er niet overal zo aan toe gaat. Dat er wel nog mensen zijn die anderen steunen in moeilijke tijden. Ik leef dus een beetje op hoop (soms eerder wanhoop want wrom niet bij mij?!).
    Ik ben blij voor je dat jouw familie, vrienden, (sommige) collega’s en de hulpverlening er wel waren voor jou. En ik ben benieuwd hoe jouw verhaal verder verloopt!

    Liked by 1 persoon

    1. Dank voor je reactie, Trien. Een traject op maat zou je moeten krijgen maar ik denk dat ze nog altijd zo goed als onbestaand zijn. Uiteindelijk moet je het grootste deel van het werk en de zorg zelf doen. Ik neem nu nog 18 maanden volledig zorgkrediet op voor zoon vier en deels ook voor mezelf. Ik hoop dat het bij jou ook snel weer beter voelt.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s