’t kan verkeren

Er was een tijd dat een job vinden die inhoudelijk bij je diploma paste niet evident was.

We schrijven begin juli 1984. Ik ben net afgestudeerd en wil gaan lesgeven. Het liefst van al Engels. Ik verstuur meer dan 70 handgeschreven sollicitatiebrieven naar zowat alle middelbare scholen op de brede as Brussel-Leuven-Tienen. Twee keer krijg ik een antwoord. Van een school in Tienen en van een afdeling in Lubbeek. Bedankt voor uw interesse, maar we hebben niets voor u.

Ik hoor de hele grote vakantie niets. Tot de vooravond van 1 september. Het is al bijna half tien als zuster directrice van mijn oude school aan de lijn hangt. Of ik morgenvroeg kan beginnen. Full-time, voor een maand. (Help!) Alsof ze mijn hulpkreet gehoord heeft, voegt ze eraan toe dat het morgen woensdag is. Ik moet dus maar een halve dag. Dat moet lukken. Een leerkracht is gevallen, heeft haar arm gebroken en mag een maand niet werken. Of ik die interim wil doen. Nederlands en Engels in het 4de, 5de en 6de jaar. Uiteraard wil ik dat. Een interim. In mijn oude school. 20 minuten met de fiets vanaf het ouderlijk huis.

Ik doe de interim met veel enthousiasme. En die is heftig. En dat niet alleen omdat groentjes door tieners nu eenmaal getest worden. De dagen zijn lang, de nachten altijd te kort. Het werk massaal. Van de leerkracht die ik vervang, krijg ik alleen een agenda en een handboek voor het vierde jaar. Trek uw plan. 

Eind september is het afgelopen. Ik moet opnieuw bij de zuster komen. Ze zal haar best doen. Een klassplitsing hier en daar kan enkele uren opleveren, maar als ik echt kans wil maken, moet ik me bijscholen. Wat? Drie maanden van de universiteit weg en ik moet al gaan bijscholen? Informatica, dat is de toekomst, zegt de zuster, en in het VSO dat eraan komt, is dat zelfs een vak. En ze fluistert terloops nog dat niemand van de anciens die informatica wil geven …

De volgende jaren ga ik dus op bijscholing. Ik geef initiatie in de informatica, computerterminologie en handelscorrespondentie. Niet echt waar mijn hart ligt, maar het is beter dan niets. Ik verlies enkele keren bijna al mijn uren door reaffectatie en weet nooit of en hoe ik op 1 september aan de slag kan. Als ik voor de eerste uren benoemd geraak, hebben we al drie kinderen.

Ik ben niet de enige beginnende leerkracht die met die onzekerheid leeft. Het aantal werklozen piekt. Maar de regering heeft een lumineus idee: loopbaanonderbreking. Een kans voor ouderen om het wat kalmer aan te doen, een sabbatical te nemen misschien of een wereldreis te maken. De jongeren geraken uit de werkloosheid weg of uit jobs die hen niet liggen. Krijgen de kans aan de slag te gaan. In onderwijstermen blijft het jammer genoeg vaak gaatjes vullen. Eind jaren 80 is er bovendien nauwelijks een kat die zijn of haar loopbaan onderbreekt. De jaren nadien worden de regels versoepeld en het systeem uitgebreid. Om het extra aantrekkelijk te maken, worden de premies verhoogd.

***

Meer dan 30 jaar later sta ik aan de andere kant. Ik ben al bijna twee jaar in volledige loopbaanonderbreking omdat ik een terugkeer na de burn-out niet zag zitten en strikt genomen ook niet ziek meer ben. Een sputterende energie en spier- en gewrichtspijnen zijn te weinig om arbeidsongeschikt verklaard te worden. Ik krijg geen wedde en ook geen ziekte-uitkering. Wel een premie van de RVA (ongeveer 360 euro voor een half-time).

En nu beslist de regering de andere kant op. Is het gewone tijdskrediet voor werknemers afgeschaft en de loopbaanonderbreking aan banden gelegd. Zonder motief kom je er niet meer in. Ik heb gelukkig een motief. Met twee chronisch zieken en een gehandicapt kind in huis heb ik recht op 36 maanden volledige loopbaanonderbreking voor het verlenen van zorg. Nog even dus, en dan is het vaatje leeg. Dan stopt mijn recht. De chronische ziekte en de handicap niet.

Maar er is nog een uitweg. De Vlaamse Regering riep namelijk het zorgkrediet in het leven. 18 maanden die je over de hele loopbaan mag opnemen, ongeacht hoeveel zorg je geeft. Er hoort ook een premie bij, maar die is weer wat afgekalfd ten opzichte van de federale. Alle regeringen moeten besparen. Op bijna alles.

Wat nadien nog kan, is mist. Ik wil die zorg voor mijn kinderen nochtans blijven opnemen. Ook al zijn ze volwassen. Ook zonder premie. Maar dat kan en mag niet meer. Of ik moet verlof zonder wedde nemen, en ook dat is beperkt in de tijd. Of ik moet ontslag nemen. Er helemaal uitstappen en dan ook misschien het beloofde pensioen (deels) zien verdampen.

Ik zit met een dubbel gevoel. Het hele plaatje rond werk- en wendbaar werk, rond loopbaanonderbreking en tijdskrediet, vol tegenstrijdigheden. De werkloosheidscijfers zijn de laagste in jaren, maar het langdurig ziekteverzuim boomt als nooit te voren. Wat je uitspaart aan de ene kant, betaal je dubbel aan de andere. Stressgerelateerde aandoeningen tieren welig. Anderzijds moeten er, om alles betaalbaar te houden, meer mensen aan het werk blijven. En langer. Maar een groeiende groep werkenden wil net minder. In september was de RVA telefonisch niet bereikbaar omdat het aantal aanvragen voor loopbaanonderbrekingen in het onderwijs piekte. Op de valreep. Voor de afschaffingen en de strengere regels.

’t Kan verkeren, zei Bredero. Hij had, in het kader van de wetgeving rond loopbaanonderbreking, zeker gelijk.

14 gedachtes over “’t kan verkeren

  1. Ik had er iets over gelezen verleden week. Als je bij jullie ziek bent, dan heb je dus eigenlijk domweg pech… De prikkel komt weer bij de werknemer te liggen… Het kan verkeren. Verkeerd…. Vind ik. Ik hoop dat je voor jezelf een modus vindt om gewoon je eigen invulling kunt blijven geven aan je gezin.

    Liked by 1 persoon

  2. Hoe herkenbaar dit. Van het omscholen in de jaren 80, wat ik ook deed, tot en met de loopbaanonderbreking. Hier had ik echter geluk. Ik ging in deeltijdse loopbaanonderbreking net voor het systeem werd afgeschaft. Financieel word je sowieso gestraft. Vroeger, toen ik voltijds werkte, kreeg ik steeds belastinggeld terug. Nu ik deeltijds werk en minder verdien, moet ik mijn vakantiegeld en nog een pak bovenop teruggeven. Dat komt ongeveer overeen met het geld van de premie die ik krijg van de RVA. Dus wat men geeft, moet je gewoon terugbetalen. Maar voor jou is het zeker geen lachertje. Je zit als het ware in een wurggreep. Samen met zovelen. Ze hebben lelijk gedaan met onze generatie leerkrachten. Eerst sollen met ons in de jaren 80… en nu nog steeds. Ik hoop dat er voor jou alsnog een billijke oplossing komt…

    Liked by 1 persoon

  3. Wij kunnen gelukkig ook kiezen voor “verminderde prestaties voor persoonlijke aangelegenheden” aan de federale overheid… Na jaren in deeltijdse loopbaanonderbreking te hebben gewerkt, kan ik voor die formule kieze. Her is evenwel geen recht, maar een gunst.

    Liked by 1 persoon

  4. Lieve Annaberg,
    heb je al eens contact gehad met de sociale dienst van uw mutualiteit?

    Ik ben langdurig ziek en heb een nummer van de Vlaamse Gemeenschap… (een percentage handicap). het is een strijden geweest van ongeveer 5 jaar, maar sinds ik (na 10 jaar cvs) bij de sociale dienst ben geweest heb ik de juiste wettelijke info gekregen op mijn maat.
    En helaas, niets is meer zeker in deze tijden.

    Trouwens veel respect voor jullie, mijn leerkrachten van toen – voor matroos ook –
    Trouwens mijn moeder is altijd kleuterleidster geweest, ja het was een heel onzekere tijd…

    Liked by 1 persoon

  5. In ‘mijn’ tijd was er geen loopbaanonderbreking met alle voordelen van dien. Je koos er zelf voor om deeltijds te werken, zonder enige vorm van premie of wat dan ook. Halftijds werken, half loon. En veel minder pensioenopbouw. Zo eenvoudig was het toen.
    Ik klaag niet hoor. Ben bij dat ik altijd halftijds heb kunnen/mogen werken. Veel jonge moeders van nu kunnen er alleen maar van dromen.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s